Laatst bijgewerkt: maart 2019

Veel mensen denken dat soja een goed alternatief is voor zuivel en vlees. Misschien geldt dat ook voor jou, lees dan nog even door. In de schappen van de supermarkten en de natuurwinkel verschijnen steeds meer sojaproducten: sojamelk, sojayoghurt, sojaburgers en tofu. Bij veel koffietentjes kun je tegenwoordig een “latte” of cappuccino met sojamelk bestellen.

Ook in de voedingsdagboeken van mijn klanten zie ik vaak sojaproducten staan, zeker bij vegetariërs. Sojaproducten zijn populair. Toch denk ik dat je beter niet te veel van bepaalde sojaproducten kunt nemen. Ik geef je mijn visie.

Inhoudsopgave

Hoe aten Aziaten soja?

Soja wordt van oudsher gegeten in Aziatische landen. Voordat Mc Donalds in Azië kwam waren de meeste Aziaten slank, kanker kwam weinig voor en Aziatische vrouwen hebben weinig last van de overgang.

Lange tijd werd gedacht dat het eten van soja hierin een belangrijke rol speelt. Dat klopt misschien ook wel. Aziaten namen gemiddeld 10 gram soja per dag, het was nog niet genetisch gemanipuleerd en vaak in gefermenteerde vorm (daar kom ik zo op) en geen liters sojamelk en sojayoghurt.

De moderne soja is niet meer zoals vroeger

En er is meer. Door de toegenomen vraag is de productie van soja veranderd. Net als bij tarwe wordt steeds meer gebruik gemaakt van genetisch gemanipuleerde soja.

Lees hier: Wel of geen brood eten?

Door genetische manipulatie en chemische bestrijdingsmiddelen zijn de opbrengsten van de oogsten vertienvoudigd maar het effect op je gezondheid is twijfelachtig en nooit goed onderzocht.

Darmklachten, risico op kanker en verstoring van je hormonen

Wetenschappers vermoeden dat ongefermenteerde sojaproducten, zoals sojamelk, sojayoghurt en tofu het risico op kanker verhogen. Ook wordt ongefermenteerde soja in verband gebracht met darmklachten, schildklierproblemen en verstoring van je hormoonhuishouding.

Ongefermenteerde soja is ongezond

Deze gezondheidsrisico’s zijn in verband gebracht met ongefermenteerde sojaproducten, niet met gefermenteerde sojaproducten zoals miso en tempeh. Over dat belangrijke onderscheid ontstaat nogal eens verwarring.

Zo zet Alpro op de verpakking van sojamelk dat het product gefermenteerd is. Maar het blijkt dat niet de sojabonen zijn gefermenteerd, maar het suikerwater dat later is toegevoegd. Hierdoor houd je de nadelen van ongefermenteerde sojabonen (zie voor meer uitleg het artikel van Monique van der Vloed). Ook als de sojabonen biologisch zijn trouwens…

Fyto-oestrogenen van invloed op je hormoonhuishouding

En er is nog iets om rekening mee te houden. Soja bevat zogeheten fyto-oestrogenen. Dit zijn stoffen die lijken op het oestrogeen hormoon in je lichaam.

Gefermenteerde soja, zoals tempeh, is prima!

Gefermenteerde soja, zoals tempeh, is prima!

In sommige gevallen kun je baat hebben bij deze oestrogenen, bijvoorbeeld in de menopauze als je oestrogeenniveau laag is. Ook zouden de fyto-oestrogenen beschermen tegen borstkanker na de menopauze.

Lees hier: Hoe weet je wanneer je in de overgang bent?

Daarom wordt nog wel eens geadviseerd om in de menopauze sojaproducten te nemen. Maar pas daarmee op. De fyto-oestrogenen kunnen ook juist je hormoonbalans verstoren en bijvoorbeeld overgewicht veroorzaken. Ook zijn er onderzoeken die uitwijzen dat stoffen in soja de tumorgroei juist bevorderen. Bij jongere vrouwen zouden fyto-oestrogenen tot onvruchtbaarheid kunnen leiden.

Pas op met ongefermenteerde soja, zoals sojamelk

Ook bij een traag werkende schildklier is soja riskant, omdat soja mogelijk de productie van schildklierhormoon belemmert.

Lees ook: Hoe kun je een traag werkende schildklier herkennen?

Hoeveel soja kun je nemen?

Hoeveel soja kun je nu nemen? Voor zover ik kan nagaan kun je gefermenteerde sojaproducten zoals miso, tamari, natto en tempeh gewoon eten, dat is juist gezond. Tegenwoordig kun je ook gefermenteerde tofu kopen. Dat is waarschijnlijk ook prima. De overige, ongefermenteerde sojaproducten zou ik minderen of helemaal uit je menu halen.

Zelf ben ik jaren geleden al gestopt met sojamelk en sojayoghurt, omdat je lichaam deze producten niet nodig heeft en vanwege het risico op kanker. Je kunt je eiwitten beter uit andere dingen halen, zoals biologische eieren, vis, biologische kip, bonen, noten, zaden en groente. Gebruik voor inspiratie de recepten uit het Blije Darmen Voedingsplan. Als je vegetarisch bent zijn er ook voldoende plantaardige eiwitbronnen.

Lees ook: Hoe kom je aan eiwitten als je geen vlees eet?

Voorheen nam ik nog heel af en toe wat tofu in mijn avondmaaltijden, maar ook dat ben ik steeds minder gaan doen. En wat blijkt? Ik mis het totaal niet. Sojaburgers en andere vleesvervangers zou ik al helemaal niet nemen, vanwege de chemische toevoegingen en verzadigde vetten.

Lees ook: Waarom je vleesvervangers beter niet kunt nemen…

Waar kun je sojamelk, sojayoghurt en tofu door vervangen?

Vaak krijg ik de vraag wat je dan kunt nemen in plaats van sojamelk, sojayoghurt of tofu. Om te beginnen is het denk ik goed je af te vragen of je deze producten  echt nodig hebt. Kun je ook minderen of er helemaal mee stoppen? In het Blije Darmen Voedingsplan komen deze sojaproducten niet voor en toch kom je niets tekort :-).

Probeer ook eens sojamelk te vervangen door amandelmelk of havermelk. Je kunt deze plantaardige zelf maken of ook op steeds meer plaatsen kopen. Let er op dat er niet teveel suiker of zoetstof is toegevoegd. Sojayoghurt kun je vervangen door kokosyoghurt. Kokosyoghurt is wel iets machtiger, je hebt er minder van nodig. Tofu kun je vervangen door tempeh (gefermenteerde soja), ook kun je op steeds meer plaatsen gefermenteerde tofu kopen.

Neem jij veel sojaproducten zoals sojamelk, sojayoghurt en tofu? Kijk dan eens of je dit echt nodig hebt en of je er minder van kunt nemen. Ik denk dat het beter is voor je gezondheid en dat je je fitter zult voelen. Je lichaam zal je dankbaar zijn.

Wil je meer weten over de Clean Eating methode? Vraag dan de gratis Gezonde Lifestyle Voedingsspecial aan! Er zal een wereld voor je open gaan…

Groetjes,

Inge van Haselen, Voedingscoach en Personal Trainer

PS: Neem jij sojamelk of sojayoghurt? Ga je dit minderen of blijf je het gewoon eten en drinken? Hoe kijk jij hier tegenaan? Laat het me hieronder weten, dat is ook weer interessant voor anderen. Alvast bedankt!

GEZOND AFVALLEN? START HIER

Wil je GEZOND AFVALLEN, zodat je weer lekker in je kleren past? Begin dan vandaag nog met het Buikvet Burner Programma en ontdek hoe je gezond afvalt met blijvend resultaat...

JA, IK WIL GEZOND AFVALLEN >>
"Bij mij is er veel af van mijn middel, hier ben ik echt blij mee." ~ Ilonka
"Ik wil nog even meedelen, dat mijn bloeddruk weer helemaal normaal is, zo ook mijn cholesterol van 7.2 terug naar 5.2. Mijn vet percentage 30% gedaald tot 26.8." ~ Paula
"De recepten zijn erg lekker en worden ook door mijn man gewaardeerd." ~ Gonny