Zonnebloemolie, waarom is het ongezond en wat kun je beter nemen?

Zonnebloemolie klinkt “natuurlijk” en “plantaardig”. Je zou daarom denken dat het heel gezond is. Maar dat klopt niet. De gangbare zonnebloemolie in de plastic fles is ongezond. Deze olie verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en overgewicht.

Deze zonnebloemolie wordt op een goedkope manier gemaakt, met een aantal chemische bewerkingen.

Dat geldt niet voor de koudgeperste, biologische zonnebloemolie in een glazen fles, maar die zie je niet veel. Lees hier mijn advies:

Lees ook: Is humus goed als je wilt afvallen?

Reguliere zonnebloemolie is goedkoop, daarom wordt het veel gebruikt

Zonnebloemolie is goedkoop. Als je er op let zul je merken dat het in heel veel producten zit, zoals koekjes, snacks en crackers. Ook in de biologische winkel. Het zit ook vaak in bijvoorbeeld saladesauzen, mayonaise, chips, pindakaas, kant-en-klaarmaaltijden en afhaalmaaltijden.

Waarom is zonnebloemolie zo ongezond?

Zonnebloemolie, maar ook sojaolie, arachideolie, palmolie en koolzaadolie, bevatten veel te veel omega-6. Dat is superslecht voor je gezondheid blijkt uit onderzoek van onder meer Dr. Joseph Hibbeln van The National Institute of Health.

Het eten van omega-6 wordt in verband gebracht met ontstekingen die kunnen leiden tot hart- en vaatziekten, vormen van kanker en overgewicht.

Het Voedingscentrum zegt juist dat omega-6 goed is voor je hart. Dat maakt de verwarring alleen maar groter. Volgens Dr. Hibbeln is dit nog het gevolg van de sterke verwevenheid tussen de voedingsindustrie en de onderzoekswereld.

Veel onderzoeken naar voeding worden al sinds de jaren 60 gesponsord door de voedingsindustrie en daardoor ten gunste van de voedingsindustrie uitgelegd. Bij nadere beschouwing van de onderzoeksresultaten uit die tijd, blijken de conclusies niet te kloppen. Onlangs werd dit ook bekend over onderzoek naar suiker.

Hibbeln heeft de resultaten van onderzoeken naar “plantaardige” oliën opnieuw bekeken en komt tot de conclusie dat omega-6 de kans op eerder overlijden door hart- en vaatziekten, overgewicht en vormen van kanker verhoogt.

De term “plantaardig” is verwarrend en misleidend

Wat altijd verwarrend is, is de term “plantaardig“. Zelf vond ik dat ook lastig, totdat ik me erin ging verdiepen. Wat blijkt? Zonnebloemolie kun je moeilijk verkrijgen door eenvoudig de zonnebloempitten koud te persen, zoals bijvoorbeeld bij olijfolie en kokosolie.

De meeste zonnebloemolie wordt daarom gemaakt via een uitgebreide chemische bewerking, inclusief ontgeuren, bleken, verhitten, abstraheren met petroleum en ontwaxen met zuur. Koud persen is wel mogelijk, maar maakt de olie een stuk duurder. Op sommige plaatsen kun je al koudgeperste zonnebloemolie kopen, dat is prima voor in je salade.

Door de uitgebreide chemische behandeling verandert de structuur van de olie en ontstaat het overschot aan omega-6. Nog afgezien van de andere ongezonde chemische stoffen die in de olie achterblijven.

De meeste zonnebloemolie is dus totaal niet meer natuurlijk. Het komt oorspronkelijk van een plant, maar is daarna zwaar bewerkt, waardoor het ongezond wordt. Hetzelfde geldt voor sojaolie, arachiedeolie, palmolie en koolzaadolie.

Verwarring over omega-3 en 6

En er is meer verwarring. Want omega-3 is gezond en teveel omega-6 niet. Geen wonder dat de meeste mensen hier afhaken, want het lijkt een detail met al die omega’s. Maar lees nog even door want het is heel belangrijk het onderscheid te begrijpen als je je gezondheid belangrijk vindt.

Omega-3 en omega-6 zijn allebei onverzadigde vetzuren, waarvan we vroeger leerden dat die gezond zijn. Alleen is de chemische structuur van omega-3 nét anders dan die van omega-6. De dubbele binding tussen koolstofatomen zit op een andere plaats in het molecuul.

Dit kleine verschil blijkt grote gevolgen te hebben voor je lichaam.

Voor zover de wetenschap nu reikt, blijkt het vooral belangrijk te zijn dat je omega-3 en omega-6 in gelijke verhoudingen binnen krijgt. Als je natuurlijk zou eten, zou dat vanzelf gaan. Maar door de komst van de zogenaamd “plantaardige olien” in fabrieksproducten is die verhouding helemaal scheef en krijg je al snel veel te veel omega-6 binnen.

Oorzaak van ontstekingen en overgewicht

Uit onderzoek van Dr. Hibbeln blijkt dat een overschot aan omega-6, zoals in zonnebloemolie, leidt tot ontstekingen in je lichaam. En dat kan het begin zijn van kanker, hart- en vaatziekten en overgewicht.

Volgens de Amerikaanse arts Dr. Mark Hyman schakelen omega-6 vetten de omega-3 vetten uit. Dit maakt de situatie voor je lichaam nog ergers, want je lichaam heeft omega-3 nodig voor voor onder meer je hersens, voor celreparatie en voor hormoonproductie. Omega-3 ondersteunt bij het voorkomen van depressies, ADHD en Alzheimer.

Lees hier: Waarom je elke dag kurkuma zou moeten nemen…

Hoe kom je aan omega-3 vetten?

Je lichaam maakt zelf geen omega-3 aan. Je moet het binnen krijgen via je voeding. Omega-3 haal je onder meer uit vis, zeewier en minder mate uit avocado, lijnzaad, chiazaad, vlees en kip. Dus niet speciaal uit olijfolie.

Olijfolie is meer een bron van enkelvoudige onverzadigde vetten, die ook weer goed zijn voor je hart- en bloedvaten en beschermen tegen ontstekingen.

Welke olie kun je het beste gebruiken?

Voor het aanmaken van salade-dressings kun je het beste koud-geperste olijfolie nemen. Deze “Extra Virgine” olijfolie is door persen tot stand gekomen, zonder verhitting en zonder chemische processen.

Voor bakken en braden kun je beter geen olijfolie gebruiken, omdat olijfolie bij hogere temperaturen gaan oxideren en er ongezonde stoffen vrij komen. Mijn advies is om voor bakken en braden kokosolie te gebruiken. Hierover heb ik eerder geschreven.

Lees ook: Waarom kokosolie gezond is…

Kokosolie kan goed tegen hogere temperaturen en je lichaam breekt de middellange ketens uit kokosolie makkelijk af.

Hoe zit het met boter?

Af en toe bakken en braden in roomboter is voor zover nu bekend ook prima. Hier lopen nog veel onderzoeken naar. Het zou wel eens kunnen dat verzadigd vet uit bijvoorbeeld boter toch niet verantwoordelijk is voor een hoog cholesterol en hartziekten.

Als je boter neemt, ga dan op zoek naar boter van grasgevoederde koeien, dit vind je bij natuurwinkels en misschien ook wel bij de grotere supermarkten. Een alternatief is ghee. Dit is geklaarde boter waaruit de eiwitten en zouten zijn verwijderd.

…en margarine?

Vermijd margarines en bakboters. Deze producten zijn bij uitstek fabrieksproducten. Margarine wordt weer gemaakt van de chemische “plantaardige oliën”, die op zich al ongezond zijn. Negeer de gezondheidsclaims op dit soort pakjes (“goed voor hart en bloedvaten”). Als je over de hele linie goed clean eet zoals in het Blije Darmen Voedingsplan, heb je geen margarine nodig.

Kijk even in je keukenkastjes…

Kijk nog eens in je keukenkastjes en koelkast. Staat daar nog goedkope zonnebloemolie of sojaolie in een plastic fles? Vervang deze ongezonde “plantaardige” oliën door extra virgin olijfolie en kokosolie. Let er op dat de olijfolie “extra virgine” is en in een donkere fles zit. Zet deze fles ook steeds op een donkere plaats. Vooral direct zonlicht kan de kwaliteit van de olijfolie beïnvloeden.

Ik hoop dat ik je hiermee weer een stap verder help naar de Gezonde Lifestyle, je lichaam zal je dankbaar zijn.

Groetjes,
Inge

Inge van Haselen, Voedingscoach en Personal Trainer

Inge van Haselen
Voedingscoach & Personal Trainer

PS: Welke “plantaardige” oliën heb jij nog in je keukenkastje gevonden? Laat hieronder je reactie achter, dat is ook weer interessant voor anderen. Alvast bedankt!

75 Reacties

  1. Ans Smeulders v Alebeek 17 januari 2021 bij 09:57 - Reageer

    Kan je wel bakken in : olijfolie extra Virginie.?
    En is er vloeibare kokosolie,ik kom deze alleen maar vaste vorm tegen?

    • Inge 17 januari 2021 bij 17:28 - Reageer

      Hoi Ans, je kunt wel bakken in olijfolie, maar dan heb je speciale olijfolie voor bakken en braden nodig. Ik heb een biologische olijfolie van Marqt, deze is niet extra vierge, ik denk dat dat niet samengaat. Kokosolie gebruik ik natuurlijk het meeste om in te bakken. Je koopt het in vaste vorm en het smelt zo’n beetje bij 30 graden. Soms in de zomer is het vloeibaar 🙂

  2. Peter Brouwer 17 januari 2021 bij 09:23 - Reageer

    Dag Inge,

    Dank voor je artikel over zonnebloemolie. Wij gebruiken in de wok vooral arachideolie. Wat is daar jouw inzicht over ? Groet, Peter Brouwer

    • Inge 17 januari 2021 bij 17:30 - Reageer

      Hoi Peter, arachideolie bevat relatief te veel omega-6. Dit activeert ontstekingen in je lichaam. Vaak is arachideolie trouwens ook met een fabrieksproces bereikt. Ik zou olijfolie voor bakken en braden nemen of kokosolie.

  3. Ale 27 april 2020 bij 05:32 - Reageer

    Ik woon op de Filippijnen en gebruik daar altijd Canola olie – ik kom het niet tegen in het artikel. Is canola aan te raden. Gangbaar is hier palmolie – kokosolie wordt voor het haar gebruikt.

  4. Maria 15 januari 2020 bij 12:29 - Reageer

    Is macadamia olie geschikt om op hoge temperaturen mee te bakken?

    • Antonia 15 januari 2020 bij 15:27 - Reageer

      Hi Maria,

      Wij gebruiken het niet, de meeste oliën verbanden op hoge temperaturen. Wat is de reden dat je macadamia olie wilt gebruiken?

      Groetjes,
      Antonia
      Team Inge van Haselen

  5. Aleida 7 september 2019 bij 14:16 - Reageer

    Ik bak tegenwoordig in biologische (milde!!) olijfolie (mijn cholesterol steeg enorm door de biologische kokosolie van AH) en gebruik tevens (235gr per week) biologische mayonaise van Jean Bâton. Daarin zit (zoals in bijna alle mayonaises) zonnebloemolie, maar deze is dus biologisch. Ik begrijp uit bovenstaand artikel dat dat geen kwaad kan.
    Ik hoop dat je gelijk hebt, anders ben je bij deze uitgenodigd op mijn crematie. 😉

    • Thecla 9 september 2019 bij 11:04 - Reageer

      Hallo Aleida,

      Bedankt voor je bericht. Als je merkt dat je lichaam beter reageert op de olijfolie, dan moet je deze zeker gebruiken. Verhit het niet te hoog want dan gaat de olijfolie oxideren. De mayonaise van Jean Bâton gebruik ik zelf ook.

      Groetjes,
      Thecla
      Team Inge van Haselen

Geef hier je reactie

Informeer mij via email over reacties op dit bericht (optioneel, je kunt je altijd weer uitschrijven).

Meest Gelezen